ჯანმრთელობა
რატომ გახდა კრეატინი ბოლო წლების ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარული დანამატი?

რამდენიმე წლის წინ კრეატინს ძირითადად მხოლოდ ძალოვანი სპორტის წარმომადგენლები და ბოდიბილდერები იყენებდნენ. დღეს კი ის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად განხილული საკვები დანამატია, რომელსაც იყენებენ როგორც სპორტსმენები, ისე ადამიანები, რომლებიც უკეთეს ფიზიკურ და გონებრივ პროდუქტიულობას ეძებენ.
ამის მთავარი მიზეზი ბოლო წლებში გამოქვეყნებული სამეცნიერო კვლევებია, რომლებმაც აჩვენეს, რომ კრეატინის სარგებელი მხოლოდ კუნთოვანი მასის ზრდით არ შემოიფარგლება.
რა არის კრეატინი?
კრეატინი არის ბუნებრივად არსებული ნაერთი, რომელსაც ადამიანის ორგანიზმი თავად გამოიმუშავებს და ასევე იღებს საკვებიდან, ძირითადად წითელი ხორცისა და თევზისგან.
მისი დაახლოებით 95% კუნთებში ინახება, სადაც მონაწილეობს ენერგიის სწრაფ წარმოებაში. დანარჩენი რაოდენობა ტვინსა და სხვა ორგანოებშია განაწილებული.
როგორ მუშაობს?
კრეატინის მთავარი ფუნქცია ორგანიზმს დაეხმაროს ATP-ის (ადენოზინტრიფოსფატის) სწრაფ აღდგენაში.
ATP არის ენერგიის მთავარი წყარო, რომელსაც სხეული იყენებს:
- ძალოვან ვარჯიშისას;
- სპრინტისას;
- ხტომისას;
- მძიმე ფიზიკური დატვირთვისას;
- ინტენსიური გონებრივი მუშაობის დროს.
რაც უფრო სწრაფად აღდგება ATP, მით უფრო ეფექტურად მუშაობენ კუნთები და ენერგიის დიდი მოთხოვნის მქონე უჯრედები.
რატომ გახდა კრეატინი ასეთი პოპულარული?
მრავალმა კვლევამ დაადასტურა, რომ კრეატინი ხელს უწყობს:
- ძალისა და სიმძლავრის ზრდას;
- მაღალი ინტენსივობის ვარჯიშის ეფექტურობის გაუმჯობესებას;
- კუნთოვანი მასის ზრდას ძალოვან ვარჯიშთან ერთად;
- ვარჯიშის შემდეგ აღდგენას.
გარდა ამისა, მეცნიერები აქტიურად იკვლევენ მის გავლენას ტვინის მუშაობაზე.
კრეატინი და ტვინი
კვლევების ნაწილი აჩვენებს, რომ გარკვეულ პირობებში - მაგალითად, ძილის ნაკლებობის, ძლიერი გონებრივი დატვირთვის ან ხანდაზმულ ასაკში - კრეატინმა შესაძლოა ხელი შეუწყოს მეხსიერების, ყურადღებისა და ინფორმაციის დამუშავების პროცესს.
თუმცა, ჯანმრთელ ახალგაზრდებში ეს ეფექტები ჯერ კიდევ არ არის ერთმნიშვნელოვნად დადასტურებული და დამატებითი კვლევებია საჭირო.
ვისთვის შეიძლება იყოს სასარგებლო?
კრეატინს ყველაზე ხშირად იყენებენ:
- ძალოვანი სპორტის წარმომადგენლები;
- ფიტნესით დაკავებული ადამიანები;
- სპორტსმენები;
- ვეგეტარიანელები და ვეგანები;
- ხანდაზმული ადამიანები კუნთოვანი მასის შესანარჩუნებლად.
რამდენი კრეატინია რეკომენდებული?
ყველაზე ხშირად რეკომენდებული დღიური დოზაა:
3-5 გრამი Creatine Monohydrate.
ეს რაოდენობა საკმარისია ორგანიზმში კრეატინის მარაგის შესანარჩუნებლად. Loading Phase აუცილებელი არ არის - ყოველდღიური მიღებაც ეფექტურია, უბრალოდ შედეგის მიღწევას ცოტა მეტი დრო სჭირდება.
უსაფრთხოა?
კრეატინი ერთ-ერთი ყველაზე საფუძვლიანად შესწავლილი საკვები დანამატია. არსებული კვლევების მიხედვით, ჯანმრთელ ადამიანებში რეკომენდებული დოზებით მიღება უსაფრთხოდ ითვლება და არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ის აზიანებს თირკმელს. თუმცა, თირკმლის ქრონიკული დაავადების მქონე ადამიანებმა გამოყენებამდე აუცილებლად უნდა გაიარონ კონსულტაცია ექიმთან.
დასკვნა
კრეატინი აღარ არის მხოლოდ სპორტსმენების დანამატი. დღეს ის ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შესწავლილი საკვები დანამატია, რომლის ეფექტურობა მაღალი ინტენსივობის ფიზიკური მუშაობის გაუმჯობესებაში მყარად არის დადასტურებული. პარალელურად, მეცნიერები აგრძელებენ კვლევას მის შესაძლო გავლენაზე ტვინის ფუნქციასა და ზოგად ჯანმრთელობაზე.